AQTA tartibotlarining kuchaytirilishi va yangi talablar
2025-yilda Ozarbayjon Respublikasi Oziq-ovqat Xavfsizligi Agentligi (AQTA) normativ-huquqiy bazasi sezilarli darajada kengaydi. Agentlik tomonidan tasdiqlangan yangi sanitariya me'yorlari va qoidalari oziq-ovqat korxonalarining faoliyatiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Xususan, 2025-yil may oyida qabul qilingan qarorlar biologik faol oziq-ovqat mahsulotlari, oziq-ovqat mahsulotlari bilan aloqa qiluvchi materiallar va tabiiy mineral suvlar uchun yangi talablar belgiladi.
ASR Group sifatida biz korxonalarga AQTA'ning 2025-yil ikkinchi yarmidagi yangi tartibotlariga muvofiq bo'lish uchun ichki audit jarayonlarini kuchaytirish va xavf asosidagi davlat nazoratiga tayyorgarlik ko'rishni tavsiya etamiz.
Yangi tartibotlar bo'yicha oziq-ovqat korxonalari uchun asosiy o'zgarishlar quyidagilarni o'z ichiga oladi: energetik ichimliklar uchun vaqtinchalik sanitariya me'yorlarining qo'llanilishi, surtma yoglardagi trans yog' kislotalarining tartibga solinishi va o'simliklar nomi bilan atalgan yog'lar uchun minimal sifat talablarining qattiqlashtirilishi. Ushbu talablarga rioya qilmagan korxonalar jiddiy jarimalar va ishlab chiqarishni to'xtatish choralariga duch kelishi mumkin.
Oziq-ovqat Xavfsizligi O'quv Markazi tomonidan tashkil etilgan o'quv dasturlari endi korxona rahbarlari, nazoratchilar, oshpazlar, sifat nazoratchilar va ombor xodimlari uchun majburiy hisoblanadi. O'qitish xarajatlari 100 dan 500 AZN gacha bo'lib, muvaffaqiyatli o'quvchilar ikki yillik amal muddati bo'lgan sertifikat oladi.
Eksport talablarining ortishi va xalqaro standartlarga muvofiqlik
2025-yilda Ozarbayjonning oziq-ovqat sanoati eksport salohiyati o'sib bormoqda. BAA va Fors ko'rfazi davlatlari bozoriga kirish imkoniyatlari kengaymoqda. Biroq ushbu imkoniyatlardan foydalanish uchun korxonalar xalqaro oziq-ovqat xavfsizligi standartlariga to'liq muvofiqligini ta'minlashi kerak. Xususan, OIC/SMIIC 1:2011 Halol oziq-ovqat standartiga muvofiqlik Islom Hamkorlik Tashkiloti a'zo davlatlariga eksport qilish uchun asosiy talab hisoblanadi.
- Oziq-ovqat mahsulotlari kuzatuvchanlik tizimlarini joriy etish: xom ashyodan tayyor mahsulotgacha "bir qadam orqaga, bir qadam oldinga" tamoyili asosida to'liq kuzatuvchanlik ta'minlanishi kerak.
- Dastlabki yetkazib beruvchilarni tekshirish va baholash: Codex Alimentarius standartlari va ISO 22000:2018 ga mos yetkazib beruvchilarni boshqarish tizimi xavf asosidagi yondashuv yordamida amalga oshirilishi kerak.
- Belgilash va markalash qoidalariga muvofiqlik: xalqaro Codex Alimentarius standartlariga muvofiq belgilash talablari bajarilishi kerak.
- Ifloslantiruvchi moddalarning ruxsat etilgan maksimal darajalari bo'yicha yangi sanitariya me'yorlarini qo'llash.
Ozarbayjon Respublikasining tashqi savdo hamkorlari bo'lgan davlatlarning oziq-ovqat xavfsizligi bo'yicha texnik tartibga solish-huquqiy aktlarining ekvivalentligini tan olish qoidalari ham 2025-yilda yangilandi. Bu eksportchilar uchun ham imkoniyat, ham majburiyatni anglatadi.
HACCP va ISO 22000 standartlarini joriy etish zarurati
2025-yilda oziq-ovqat zanjirining barcha bosqichlarida xavf asosidagi yondashuvni qo'llash zarurati yanada ortdi. HACCP (Xavf tahlili va muhim nazorat nuqtalari) tizimi endi shunchaki tavsiya emas — ko'plab oziq-ovqat korxonalari uchun majburiy talab bo'ldi. Oziq-ovqat Xavfsizligi O'quv Markazi tomonidan o'tkaziladigan ikki kunlik HACCP o'quvi korxonalarga ushbu tizimni samarali joriy etish uchun amaliy bilim beradi.
HACCP jamoasini tuzish, mahsulotni identifikatsiya qilish, qayta ishlangan mahsulotlar va hududlar bo'yicha xavf va risk tahlilini o'tkazish hamda muhim nazorat nuqtalarini aniqlash jarayonlari endi oziq-ovqat korxonalarining kundalik faoliyatining ajralmas qismiga aylanishi kerak. ASR Group sifatida biz korxonalarga ushbu jarayonlarda metodologik yordam va maslahat xizmatlarini ko'rsatamiz.
Oziq-ovqat xavfsizligi va davlat reestrini yuritish bo'yicha oziq-ovqat korxonalarini ro'yxatdan o'tkazish qoidalari doirasida barcha faoliyat yurituvchi sub'ektlar 2025-yilda qayta ro'yxatdan o'tishi kerak.
Tozalash va dezinfeksiya operatsiyalarini tashkil etish, sanitariya-gigiena tadbirlarini rejalashtirish, ishlatiladigan materiallarni tanlash va xavfsizlik choralari bo'yicha amaliy o'qitish ham korxonalar uchun ustuvor yo'nalish hisoblanadi. Ushbu o'qitishlar ikki kun (sakkiz soat) davom etadi va amaliy topshiriqlar bilan boyitilgan.
Texnologik innovatsiyalar va raqamli transformatsiya
2025-yilda oziq-ovqat sanoatida texnologik innovatsiyalarni joriy etish tezlashdi. Masofaviy o'qitish formatlarining kengayishi, elektron hujjat aylanmasining ortishi va laboratoriyalarda malaka oshirish kurslarini tashkil etish ushbu tendensiyaning ko'rsatkichlaridir. Oziq-ovqat Xavfsizligi O'quv Markazi endi o'qitishlarni ham yuzma-yuz, ham masofaviy (Zoom platformasi orqali) formatda o'tkazadi.
Korxonalar uchun asosiy texnologik innovatsiyalar quyidagilarni o'z ichiga oladi: harorat nazoratini avtomatlashtirish, sovutilgan va muzlatilgan mahsulotlarni tashish va saqlashda sensor tizimlarini qo'llash, oziq-ovqat mahsulotlari partiyalarini kuzatish uchun raqamli platformalar yaratish hamda favqulodda va inqirozli vaziyatlarda qayta chaqirish va xavf asosidagi javob mexanizmlarini avtomatlashtirish.
- Avtomatlashtirilgan harorat monitoring tizimlari orqali sovuq zanjirning barcha bosqichlarini real vaqtda kuzatish.
- Raqamli kuzatuvchanlik tizimlari orqali mahsulotlarning xom ashyodan oxirgi iste'molchigacha harakatini kuzatish.
- Laboratoriyalarda zamonaviy tahlil usullarini qo'llash va malaka oshirish kurslarini tashkil etish.
ASR Group bilan hamkorlik va maslahat xizmatlari
ASR Group sifatida biz 2025-yilda oziq-ovqat sanoatida faoliyat yurituvchi korxonalarga keng qamrovli qo'llab-quvvatlash xizmatlarini ko'rsatamiz. Tajribali ekspertlarimiz tomonidan o'tkaziladigan o'quv dasturlari, ichki audit xizmatlari va xalqaro standartlarga muvofiqlik bo'yicha maslahatlar korxonalarning raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan.
Xizmatlarimiz doirasida biz korxonalarga quyidagi yo'nalishlarda yordam beramiz: oziq-ovqat xavfsizligi boshqaruv tizimlarini joriy etish va sertifikatlash, HACCP rejalarini ishlab chiqish va amalga oshirish, yetkazib beruvchilarni baholash va tekshirish jarayonlarini tashkil etish, oziq-ovqat mahsulotlarini belgilash va markalash bo'yicha ekspert tahlili hamda AQTA tekshiruvlariga tayyorgarlik va hamrohlik.
2025-yilda oziq-ovqat sanoatida muvaffaqiyatli faoliyat yuritish uchun korxonalar yangi talablarga o'z vaqtida faol moslashishi, xalqaro standartlarga muvofiqlikni ustuvor vazifa sifatida belgilashi va doimiy takomillashtirish jarayoniga sarmoya kiritishi kerak.
ASR Group sifatida bizning maqsadimiz Ozarbayjon oziq-ovqat sanoatini xalqaro standartlarga moslashtirish jarayonini qo'llab-quvvatlash, sog'lom raqobat muhitini shakllantirishga hissa qo'shish va oziq-ovqat zanjirining barcha bosqichlarida xavfsizlikni ta'minlash uchun professional maslahat xizmatlarini ko'rsatishdir.